chia xẻ

Hai người bạn ngồi trò chuyện và chia xẻ một chiếc bánh ngọt.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chia ra, phân ra thành nhiều phần nhỏ hơn: Hành động làm cho một tổng thể, một khối thống nhất bị tách ra thành nhiều phần riêng biệt, thường dẫn đến sự suy yếu hoặc tan rã.
   • Chia sớt, san sẻ (cảm xúc, tâm tư): (Cách dùng phổ biến hiện nay, mặc dù gốc có thể khác) Hành động cùng trải nghiệm, bày tỏ hoặc cảm nhận chung về một điều gì đó, như niềm vui, nỗi buồn, ý kiến.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Chiến lược của địch là chia xẻ lực lượng ta để dễ bề tiêu diệt. (Nghĩa: chia cắt, phân tán)
  • Cô ấy luôn sẵn lòng chia xẻ những khó khăn với bạn bè. (Nghĩa: chia sẻ, đồng cảm)
  • Chúng tôi ngồi lại chia xẻ với nhau những kỷ niệm thời sinh viên. (Nghĩa: trao đổi, tâm sự)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chia xẻ trách nhiệm": cùng nhau gánh vác, đảm đương một phần công việc hoặc nghĩa vụ.
  • Trong gia đình, mọi người cần biết chia xẻ trách nhiệm với nhau.
• "chia xẻ quan điểm": trao đổi, bày tỏ và thảo luận về cách nhìn nhận một vấn đề.
  • Cuộc họp là dịp để các thành viên chia xẻ quan điểm về dự án mới.

Biến thể và từ gần giống

• Chia sẻ (động từ): Từ đồng nghĩa và là cách viết phổ biến hơn cho nghĩa "cùng trải nghiệm, cảm thông". "Chia xẻ" thường được dùng với sắc thái trang trọng hoặc văn chương hơn.
• Chia cắt (động từ): Nhấn mạnh hành động làm rời ra, tách biệt (thường lãnh thổ, khu vực).
• San sẻ (động từ): Chia bớt phần của mình cho người khác, thường về vật chất hoặc gánh nặng.

Từ đồng nghĩa

• Chia sớt: (Từ cũ) Cùng chịu đựng, cảm thông.
• Đồng cảm: Cùng có chung cảm xúc, suy nghĩ.
• Phân tán: Làm cho rời ra, lan ra nhiều hướng (gần nghĩa với "chia xẻ lực lượng").

Các cụm từ liên quan

• Chia xẻ ngọt bùi: Cùng nhau trải qua cả những lúc ngọt ngào lẫn cay đắng, gian khó.
  • Họ đã cùng nhau chia xẻ ngọt bùi suốt bao năm tháng.
• Chia xẻ tâm tình: Trao đổi, bộc bạch những điều thầm kín trong lòng.
  • Hai người bạn thân thường tìm đến nhau để chia xẻ tâm tình.

Lưu ý về từ vựng

• Từ "chia xẻ" trong tiếng Việt hiện đại chủ yếu được dùng với nghĩa tích cực là cùng chia sẻ, cảm thông. Nghĩa gốc "chia cắt, làm tan rã" (như trong "chia xẻ lực lượng") tuy vẫn đúng nhưng ít phổ biến hơn trong ngôn ngữ đời thường, thường xuất hiện trong văn cảnh chính trị, quân sự hoặc văn chương.
• Trong nhiều trường hợp, "chia sẻ" có thể thay thế cho "chia xẻ" mà không làm thay đổi nghĩa, và ngược lại.